آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در فداغ

رضا تقی نژاد: از قدیم الایام در فداغ ماه مبارک رمضان را بزرگ و محترم می داشتند و در این ماه از اوایل شبها همیشه قرآن خوانی و روضه و منبر داشته اند که مسائل و احکام شرعیه و حدیث و روایات ائمه طاهرین برای مردم گفته می شده است که یک روحانی برای مردم سخنرانی می کرده و بعضی مواقع هم از آخوندهای محلی استفاده می شده است و در آن زمان فداغ در حدود ۹۰ تا ۱۲۰ خانوار بوده و مردم همگی در مسجد جامع جمع می شدند و مراسم مذهبی می گرفتند و روستا کوچک بوده و تا ۳۴ سال قبل که دیگر چون خانوار و جمعیت زیاد شده است مردم در اثر کثرت جمعیت در دو مکان مراسم و مجالس مذهبی در فداغ انجام میدهند و برادرانه و محترمانه هم در مجالس همدیگر شرکت می کنند.

در آن زمان که مثل حالا لوازم صوتی و الکترونیکی نبوده مؤذن به بالای پشت بام مساجد می رفته و اذان می گفته و همچنین مراسمی داشته اند در ماه رمضان بعنوان مناجات صحری که مؤذن و مداح بازهم نصف شب به بالای پشت بام مساجد می رفته و مناجات می کرده و مردم با صدای مناجات از خواب بیدار می شدند و صحری تناول می کردند و روزه می گرفتند که این مراسم و سنت قدیمی هنوز هم در فداغ برقرار می باشد و از بزرگان و نیاکان قدیمی به ارث برده اند و خیلی هم گرامی میدارند و به دین و مذهب و جالس مذهبی هم پایبند می باشند.

ولی اکنون برای مناجات و اذان از لوازم صوتی و بلندگو استفاده می شود که تا اکنون نیز مجالس و مراسم قرآن خوانی و روضه و منبر در فداغ در ماه مبارک رواج دارد و مردم هم حضوری فعال دارند و از شب ۱۳ و ۱۴ و ۱۵ ماه مبارک رمضان هم از قبل و هم حالیه به مدت ۳ شب دعای مجیر خوانده می شود که بصورت دوره ای چند نفر می خوانند و عده ای هم جواب می دهند که معروف به ایام البیض می باشد و مراسمات دعای افتتاح نیز هر شب از اول رمضان خوانده می شده و می شود و شب های احیاء نیز از قدیم بوده و حال هم می باشد و ادامه دارد که به نام شب های قدر معروف است و بوده که در شب ۱۹ و ۲۱ و ۲۳ هم احیاء گرفته می شود و دعای جوشن کبیر نیز خوانده می شده و حال هم برقرار می باشد و این هم بصورت دوره ای خوانده می شود و تعدادی جواب می دهند و از قدیم در ماه مبارک رمضان شب بیست و یکم ( ۲۱ ) پس از احیاء ، صحری هم تهیه می شده که مردم در مساجد و حسینیه صحری می خوردند و حال هم این سنت قدیمی همچنان پابرجا و باقی است. صحری نیز در حسینیه صرف می کنند و سپس به منازل خود می روند و این صحری هم از نذورات مردمی می باشد و در شبهای ۱۹ و ۲۰ و ۲۱ ماه مبارک رمضان ( یعنی شب قدر ) هم در مورد زندگانی و شهادت حضرت علی ( ع ) و هم چنین درشب پانزده ماه مبارک رمضان در مورد کریم اهل بیت و تولّد امام حسن ( ع ) صحبت و سخنرانی و مولودخوانی می شده و می شود.

مردم فداغ الحمدالله از قدیم نسبت به دین و مذهب و ائمه استقبال شایان و گرمی داشته اند و دارند که در زمان های قدیم خیلی هم وسیله صوتی و سرمازا و امکانات کامل نبوده و در حتی ماه های مرداد و شهریور بعنوان مثال : مثل امسال که رمضان تداخل به ماه مرداد و شهریور شده که در چهار فرسخی فداغ نخلهایی داشته اند و برای مدت دو ماه در آنجا سکونت داشته اند و تداخل به ماه مبارک رمضان می شده است که در آنجا هم با هیچ امکانات خنک کننده و سرمازا روزه می گرفتند و مجالس و مراسم روضه و قرآن خوانی هم داشته اند که در یک محله به نام کُردی که محله روحانیون و آخوندهای فداغ بوده یک منبر با سنگ و گچ ساخته بودند و در آنجا همه حاضرین در مخدان گرد هم جمع می شدند و مراسم به پا می کردند و حال هم الحمدالله مراسم و مجالس ماه مبارک رمضان در حسینیه و مساجد فداغ برگزار می باشد که الحمدالله نعمت بزرگی است و اکثر مردم از پیر و جوان ، نوجوان ، زن و مرد شرکت و حضوری گسترده دارند.

رسم و رسومات حال در شبهای رمضان در فداغ نخود ، آش ، شله زرد ، شربت و شیرینی ، زولبیا و بامیه و رطب است که توسط مردم بین همه بخوبی توزیع می شود.

البته این رسوم قدیم هم بوده ولی قدیم ها از خرما و رطب بوده که از مردم حاضر پذیرائی می شده است.

ضمناً قدیم که برق نبوده و برای روشنایی از چراغ های فتیله ای و موشی و چراغ طوری در حسینیه و مسجد استفاده می کردند.

دیگر در ماه مبارک رمضان و حتی ماه های دیگر درسال زمستان ها شبها و نصف شب عده زیادی داخل شبستان ، وتابستان هم در بالای پشت بام شبستان مسجد جامع فداغ می آمدند برای نماز شب و نماز واجب اقامه می کردند و تعدا زیادی هم بوده اند که الان در بین ما نیستند و خدا رحمتشان کند که از بزرگان و نیاکان و اجداد و افتخارات همه مردم فداغ بودند. آنها رفتند و ماهم خواهیم رفت.

درشب آخر ماه مبارک رمضان قدیم ها رسم بود آن زمان که مثل حالا صدا و سیما و امکانات و دستگاه های پیشرفته نبود مردم همراه غروب آفتاب برای رؤیت هلال ماه شوال زن و مرد به پشت بام ها می رفتند و نگاه به آسمان می کردند که شاید هلال ماه شوال را پیداکنند و اگر کسی ماه را پیدا می کرد و به چند نفر هم نشان میداد و بعد چند تیر با اسلحه هوائی شلیک می کردند و مردم را به همین وضع خبردار می شدند که حال ماه پیدا شده و فردا عید است و بعد مؤذن و یا مداح به پشت بامهای مساجد می رفتند و با چاوشی ( ایها المومنون الصلاه ایهاالصائمون الصلاه ) مردم را خبردار می کردند که فردا عید است و مردم خود را برای عید فطر صبح آماده می کردند.

اما مراسم عید سعید فطر در فداغ

روزعید سعید فطر در فداغ از قدیم نماز عید در مسجد جامع با حضور مردم برقرار می شده و اکنون هم این مراسم پایدار می باشد و در اثر کثرت جمعیت در دو محل بنام مسجد قتّال و مسجد جامع برگزار می گردد و مردم هم استقبال خوبی دارند.

از قدیم بعد از اتمام نماز و صورت بوسی و تبریک عید دسته جمعی مردم حاظر در مسجد اول به منزل سادات فداغ و ملاهای فداغ می رفتند و بعد به منزل بزرگان محلی و قوم و خویش خودشان می رفتند و درضمن رسمی هم بر این بود که کسی که یک نفر ازدست داده بود روز عیدفطر و عید قربان به منزل آن شخصِ فرد از دست داده برای دید و بازدید می رفتند و پس از صرف ، چای و قلیان و سیگار بلند می شدند و بجای دیگری می رفتند. البته این رسم هم هنوز کمی در مردم باقی است که به منزل شخصِ فرد از دست داده می روند ولی نه به صورت قدیم و به مرور زمان این رسم و رسومات محلی خارج شده و می شود ولی دید و بازدیدهای قدیمی و حالیه همچنان پا برجا و به قوّت خود باقی است.

از قدیم هم رسم بوده که اگر خدای ناخواسته کسی با هم کدورتی و یا به قول قدیمی ها از همدیگر غیظ ( قهر ) بوده اند چند نفر از بزرگان محل می آمدند و وساطت و کدخدامنشی می کردند و این دو طرف که با هم قهر بودند را در روز عید آشتی می دادند و به منزل یکدیگر می بردند و به همین منوال کینه و کدورتها از دلها پاک می شد و مردم دوستانه و برادرانه با هم زندگی می کردند و حتی رسم بود که در روز و شب عید هرکس با چند نفر از طایفه و اقارب خود در منزل یکی از بستگان دعوت ناهار و یا شام بودند و دید و بازدیدها که بعد از یکی دو روز تمام می شد و مردم در پی کار و تلاش ، کارگری و کشاورزی و امرار معاش خود می رفتند.

امیدواریم خداوند این دید و بازدیدهای خوب و صادقانه و دوستانه را از ما نگیرد و همیشه مستدام باشد. انشاالله

برگرفته شده از: سایت اختصاصی دهستان فداغ

نوشته شده توسط mehman در سه شنبه, ۱۷ مرداد ۱۳۹۱ ساعت ۴:۱۱ ق.ظ

دیدگاه